VIVA 01: Een decennium Social Media

De Hype

Social Media: je kunt er niet meer omheen anno 2011. Serieuze media als CNN en het NOS journaal gebruiken Twitter veelduldig als bron. We kijken naar tv-programma’s vol Youtube filmpjes. In DWDD zit dagelijks een hippe jongeman als Alexander.nl of Nalden om de trends te bespreken. En ook de geschreven media raken niet uitgepraat over ons gedrag op Twitter, Facebook en Hyves. Mocht je willen meepraten: een update in vogelvlucht. 

Hoe het begon 

Het lijkt misschien alsof het sociale web nog jong is. Maar al in 1979 was er Usenet waarmee berichten en bestanden werden uitgewisseld. Een krappe tien jaar later ontstond het eerste realtime chatprogramma, IRC. En de eerste populaire Nederlandse virtuele wereld was De Digitale Metro van de DDS (1994). Honderden gebruikers bouwden een cyberspace uit ascii-tekens en woorden. 

Na fora, chatboxen, datingsites, portals, webkringen, weblogs en virtuele werelden ontstonden de netwerksites. In Nederland was Schoolbank (2002) de eerste. Gevolgd door Hyves in 2004. 

Populairder dan porno

Communicatie is de zuurstof van het internet. Dat blijkt wel uit de snelle opkomst van social media. Op Hyves worden dagelijks 2,4 miljoen krabbels geplaatst door 9 miljoen Nederlandse Hyvers. De gemiddelde Hyver is 30 jaar oud en heeft 101 vrienden. 56% is vrouw. Ook elders zijn vrouwen in de meerderheid, hebben meer vrienden en plaatsen meer berichten. 

Op Twitter worden elke seconde 600 berichten geplaatst. Per minuut uploaden we 24 uur aan videomateriaal naar Youtube en op Flickr staan 5 miljard foto’s. Volgens data-analysebureau Hitwise surfen de Britten vaker naar netwerksites dan pornosites. 

Lady Gaga doet het

Tijdschrift Forbes riep Lady Gaga in 2009 uit tot één van de invloedrijkste vrouwen op aarde. Reden? Haar Twitter en Facebook netwerk. Miljoenen fans volgen LaGaga’s tweets en twitpics. Voor The Queen of Glamrock is het web het ultieme podium. Haar video ‘Bad romance’ is met 300 miljoen vertoningen de best bekeken Youtube video. Allertijden. In Nederland zijn Ilse de Lange en Youp van ‘t Hek social media fenomenen. Tijdens de afgelopen verkiezingen werd ook ‘door Den Haag’ veel getwitterd. Het merendeel van de politici stopte direct nadat de stemmen waren geteld.

Verbale diarree

Beatrix uitte vorig jaar in haar Kerstrede kritiek op gebrek aan wij-gevoel: “Met virtuele ontmoetingen wordt die leegte niet gevuld, integendeel.” Ze is niet de enige. Critici noemen het verspreiden van berichten ‘verbale diarree’. Inderdaad is het de vraag of je oud-studiegenoten willen weten wat jij vandaag gegeten hebt tijdens de lunch.

Bezint eer ge verzendt.

Binnen één druk op de knop breng je je netwerk op de hoogte van wat je doet en denkt. Ook dat wat niet iedereen hoeft te weten. Menigeen zet weleens gedachteloos iets op internet. 

Cornald Maas twitterde: “Grappige exportproducten heeft Nederland, Sieneke, Joran vd Sloot, de PVV”. De Tros was not amused. Cornald werd ontslagen. Een gehandicaptenverzorgster werd geschorst omdat zij haar werk op Hyves vergeleek met dat van een dierenverzorger in een dierentuin. Maar het gevaar is niet altijd voorspelbaar. Journalist Bert Brussen werd aangeklaagd door justitie nadat hij op zijn weblog een anti-Wilders dreigtweet citeerde.

 Ontvrienden of Digitale Zelfmoord?

Digitaal vrienden maken is verslavend. Voor je het weet hang je je eigenwaarde op aan het aantal vrienden op Facebook. Met minder dan 300 vrienden tel je in sommige kringen echt niet mee. Trendwatchers voorspelden het einde van deze populairiteitswedstrijd. We zouden massaal onze ‘onechte’ vrienden ontvrienden. Kleine, hechte netwerken bestaande uit zo’n 50 mensen zouden hun intrede doen. Een massale trend is uitgebleven, wel lijkt een hernieuwd collectief bewustzijn rondom het begrip privacy ontstaan. Het is wijsheid om weer eens de voorwaarden en instellingen van je lidmaatschap te checken. Sommigen besluiten hun accounts zelf op te zeggen en plegen ‘digitale suïcide’. Er zijn sites die je daarbij helpen. Check suicidemachine.org.

Here to stay

Ondanks alle kritiek zal het sociale web niet meer verdwijnen. Mensen profileren zich graag en hechten veel waarde aan hoe anderen denken. Exact waar het sociale web in voorziet.

Onze behoefte aan communicatie en informatieoverdracht heeft het web gemaakt tot wat het nu is. Daardoor Skypen we met neef Jan in Beijing. Streamen we op Ustream het balletoptreden van onze dochter en kijken we live naar de redding van 33 Chileense mijnwerkers. We maken nieuwe vrienden, vinden werkgevers en geliefden. Het is makkelijker dan ooit om aan een lift, een appartement in Budapest of een dj voor de bruiloft te komen. 

De Gun-Factor

Het totaal aan berichten, foto’s en profielinfo vertelt veel over je. Een goed personal brand kan je tijdens een carierreswitch voordeel opleveren. Recruiters maken massaal gebruik van netwerksites. Werk aan je online aanwezigheid, houd je netwerk up to date en zorg voor een onderscheidend, volledig ingevuld profiel. 

Ga voor de Gun-factor. Een simpel sociaal principe waardoor (veel) mensen je (graag) dingen gunnen.  Hoe? Door op netwerken een behulpzaam, aardig en meelevend persoon te zijn. 

Gewaarschuwd mens telt voor twee

Tenslotte, een waarschuwing. Social Media verslaving is nog niet erkend door Jelinek, maar ligt serieus op de loer. Mocht het moment komen dat je ‘s ochtends eerder nieuwe berichten op Twitter checkt, dan je geliefde goedemorgen wenst, boek dan snel een vakantie, bij voorkeur naar een ver, van techniek verstoten oord. En vergeet niet: zet je roaming uit. 

Top 5 social media in Nederland*:

1. Hyves (2,5 miljoen)

2. Youtube (1,9 miljoen)

3. Facebook (867.000)

4. LinkedIn (260.000)

5. Twitter (243.000)

*Bezoekers per dag

Bron: Comscore.com augustus 2010

10 tips om veilig te netwerken:

• Loop privacy instellingen na en bepaal welke berichten je openbaar en welke je liever achter slot en grendel houdt. 

• Sta stil bij het beeld dat je online wilt uitstralen. Hoe wil je overkomen?

• Bedenk ook eens welke onderwerpen je niet het web wilt gooien. 

• Schrijf nooit negatief over derden, hoe boos je ook bent. Behalve ingeval van grote bedrijven (laat die webcareteams voor je werken).

• Realiseer je dat naast je beste vriendin ook je baas en de afdeling HR meelezen.

• Vermijd elk contact met computer of smartphone wanneer je gedronken hebt. 

• Plaats foto’s alleen wanneer ze 100% decent zijn. Uitzondering voor Lady GaGa. (En nee, Heleen van Royen: die uitzondering geldt dus niet ook voor jou).

• Kritiek is opbouwende feedback, kun je daar niet tegen, vermijd dan het voeren van discussies met jezelf als middelpunt. 

• Lees je eigen berichten af en toe terug en vraag jezelf af of dit nog steeds klopt bij wat je uit wilt stralen.

• Mocht je het idee hebben verkeerd begrepen te worden, trek het gesprek uit het netwerk. Bel op of ga langs.